Translate

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Πέμπτη, 2 Οκτωβρίου 2008

Αστρολογια: Λογος Ναι, Λογικη Οχι (Μερος 1)

Με αφορμή ανάρτηση της αγαπητής Εύας Στάμου (http://evastamou.blogspot.com/) και καθώς έχω κουραστεί να παρατηρώ να διαμορφώνονται αντιλήψεις για το χαρακτήρα των ανθρώπων με βάση την ημερομηνία και την ώρα γέννησης τους καθώς και να χρησιμοποιούνται ως οδηγός δράσης για τα μελλούμενα οι στήλες των ωροσκοπίων η παρούσα ανάρτηση ασχολείται με την ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ και ξεκαθαρίζει (στο πρώτο μέρος) ότι  ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ.


Τι ορίζουμε όμως ως επιστήμη; Η απάντηση είναι ένα σύνολο κανόνων για το αντικείμενο που εξετάζεται, που υπόκεινται σε διαρκή έλεγχο για επιβεβαίωση. Το μοντέλο αυτό σκέψης ονομάζεται εμπειρικός ορθολογισμός: Η παρατήρηση οδηγεί στη διατύπωση ενός αξιώματος (νόμου) – μη αποδεικτέου και το αξίωμα οδηγεί σε θεωρήματα – αποδείξεις με βάση την επαγωγική (αριστοτέλεια) λογική. Στη συνέχεια το σύνολο της θεωρίας εξετάζεται σε πραγματικές συνθήκες (πειράματα) για την επιβεβαίωση ή την τροποποίηση – επέκταση του ή την απόρριψη του και τη μετάβαση σε νέα θεωρία.

Άρα η απάντηση για το αν η αστρολογία είναι επιστήμη θα πρέπει να εξετάζει το αξιωματικό της κομμάτι καθώς και το εμπειρικό.

Στο άρθρο «Η απάτη της αστρολογίας» (ΤΟ ΒΗΜΑ, 19-01-2003) του Χ. ΒΑΡΒΟΓΛΗ (Aναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Φυσικής του Α.Π.Θ.) εξηγείται με πολύ ωραίο τρόπο γιατί τα αξιώματα της αστρολογίας δεν είναι στέρεα αλλά ούτε μπορεί να σταθεί σε πειραματική επιβεβαίωση:

Περί αξιωμάτων

«…Υπάρχει άραγε επιστημονική βάση στην αστρολογία; Η απάντηση είναι σίγουρα αρνητική, αφού καμία από τις γνωστές δυνάμεις της φυσικής δεν μπορεί να εξηγήσει οποιαδήποτε επίδραση των πλανητών στην καθημερινή ζωή. Για παράδειγμα, ένα κοντινό σώμα, όπως π.χ. ο γυναικολόγος κατά τη γέννα, εξασκεί στο νεογέννητο μωρό έξι φορές μεγαλύτερη βαρυτική δύναμη από ό,τι ο Αρης! Άλλωστε, αν η αστρολογία ήταν επιστήμη, τότε κάθε μέρα τα ωροσκόπια όλων των αστρολόγων θα συμφωνούσαν μεταξύ τους, αφού υπολογίζονται με τα ίδια δεδομένα.

Πέρα όμως από αυτόν τον απλό συλλογισμό, η αστρολογία δυσκολεύεται να απαντήσει ικανοποιητικά σε πολλά άλλα προβλήματα. Ένα από αυτά είναι το αστρονομικό φαινόμενο της μετάπτωσης των ζωδίων, σύμφωνα με το οποίο η θέση των 12 ζωδίων αλλάζει στον ουρανό αργά αλλά σταθερά. Για παράδειγμα, τη σημερινή εποχή κατά το χρονικό διάστημα 21 Μαρτίου ως 20 Απριλίου ο Ήλιος βρίσκεται στον αστερισμό των Ιχθύων και όχι στον αστερισμό του Κριού, όπως αναφέρεται στα ωροσκόπια. Πώς συμφωνεί αυτό με το γεγονός ότι οι αστρολόγοι έχουν συνδέσει τον χαρακτήρα κάθε ατόμου με τα χαρακτηριστικά του ζωδίου που αντιστοιχεί στην ημερομηνία γέννησής του;


Ένα άλλο πρόβλημα ανακύπτει από το γεγονός ότι οι αστρολόγοι συντάσσουν τα ωροσκόπια με βάση τη θέση των πλανητών στον ουρανό, χωρίς να ενδιαφέρονται ούτε για το πραγματικό μέγεθός τους ούτε για την πραγματική τους απόσταση από τη Γη. Για παράδειγμα, η σύνοδος της Αφροδίτης με τον Ήλιο θεωρείται ότι έχει την ίδια αστρολογική σημασία είτε ο πλανήτης βρίσκεται στην εμπρός πλευρά του Ήλιου, ανάμεσα σε αυτόν και στη Γη, είτε στην πίσω, παρ' όλο που στη δεύτερη περίπτωση είναι σε πενταπλάσια απόσταση από τη Γη. Αυτό βέβαια οφείλεται στο ότι η αστρολογία αναπτύχθηκε όταν οι άνθρωποι πίστευαν πως οι πλανήτες περιφέρονται γύρω από τη Γη και όχι γύρω από τον Ήλιο. Τότε όμως γιατί δεν παίζουν αστρολογικό ρόλο και άλλα αντικείμενα του ηλιακού μας συστήματος, όπως οι δορυφόροι των άλλων πλανητών ή οι αστεροειδείς ή ακόμη και οι πλανήτες άλλων πλανητικών συστημάτων, από αυτούς που ανακαλύπτονται κατά δεκάδες τα τελευταία χρόνια; Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πιο απομακρυσμένος από τους πλανήτες, ο Πλούτωνας, είναι στην πραγματικότητα ένας μεγάλος αστεροειδής.

Οι πλανήτες Ουρανός, Ποσειδώνας και Πλούτωνας ανακαλύφθηκαν τα τελευταία 200 χρόνια, δηλαδή σίγουρα μετά την καθιέρωση των «νόμων» της αστρολογίας. Έχουν οι πλανήτες αυτοί αστρολογική σημασία; Αν ναι, τότε τα ωροσκόπια πριν από την ανακάλυψή τους ήταν λανθασμένα. Αν όχι, τότε σε τι διαφέρουν από τους υπόλοιπους που έχουν; Επιπλέον είναι δύσκολο να εξηγήσει κανείς πώς «ανακαλύφθηκε» η αστρολογική τους επίδραση. Σίγουρα όχι από τα ονόματά τους, αφού αυτά επελέγησαν με τυχαία κριτήρια από τους σύγχρονους αστρονόμους. Το επιχείρημα ότι η αστρολογική επιρροή τους προέρχεται από την εμπειρία δεν μπορεί να σταθεί, αφού περιφέρονται τόσο αργά γύρω από τον Ήλιο ώστε από την εποχή που ανακαλύφθηκαν δεν έχουν διέλθει ακόμη από όλα τα ζώδια.
»


Περί επιβεβαίωσης

«Όλα όμως τα παραπάνω επιχειρήματα δεν είναι εύκολο να αντιπαραταχθούν στη διαδεδομένη αντίληψη ότι «η αστρολογία δουλεύει». Πόσοι από εμάς δεν διαβάσαμε το ωροσκόπιό μας, έστω και «για πλάκα», σε μια εφημερίδα ή ένα περιοδικό, για να διαπιστώσουμε ότι πολλές από τις προβλέψεις βγήκαν τελικά αληθινές; Μήπως τελικά η αστρολογία είναι πραγματική επιστήμη, όπως η φυσική και η χημεία; Ευτυχώς τέτοιου είδους ερωτήματα μπορούν να ελεγχθούν με τον ίδιο τρόπο που ελέγχεται η αποτελεσματικότητα ενός φαρμάκου ή η κατανάλωση καυσίμων ενός αυτοκινήτου, δηλαδή με στατιστικές μελέτες, και τέτοιες έχουν γίνει πολλές. Η βασική ιδέα είναι πολύ απλή: επιλέγεται ένα δείγμα ανθρώπων και επιχειρείται, με κάποιον αντικειμενικό τρόπο, να εκτιμηθεί η επιτυχία των ωροσκοπίων που συντάσσουν διάφοροι αστρολόγοι για αυτούς. Η καλύτερη ίσως στατιστική μελέτη αυτού του είδους οργανώθηκε πριν από 18 χρόνια στις ΗΠΑ από τον Σον Κάρλσον, καθηγητή Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, και την επίσημη ένωση αμερικανών αστρολόγων και δημοσιεύθηκε στο εγκυρότατο περιοδικό «Φύση» («Nature»). Σε 30 αναγνωρισμένους αστρολόγους, μέλη της οργάνωσης, δόθηκαν όλα τα στοιχεία που αυτοί θεωρούσαν απαραίτητα για να υπολογίσουν ο καθένας το ωροσκόπιο τεσσάρων διαφορετικών ατόμων. Στη συνέχεια τα ωροσκόπια που είχε συντάξει ο καθένας μοιράστηκαν στους υπόλοιπους αστρολόγους τυχαία. Μαζί με κάθε ωροσκόπιο δόθηκαν και τα ψυχολογικά προφίλ τριών ατόμων, του τύπου που είχε συμφωνηθεί εξαρχής μεταξύ του Κάρλσον και των αστρολόγων, εκ των οποίων το ένα ανήκε στο πρόσωπο του ωροσκοπίου και τα άλλα δύο ήταν τυχαία. Οι αστρολόγοι έπρεπε να βρουν ποιο ψυχολογικό προφίλ ταίριαζε στο κάθε ωροσκόπιο που τους είχε δοθεί. Αν οι αστρολόγοι απαντούσαν τυχαία, θα έπρεπε να έχουν ποσοστό επιτυχίας 33,33%, αφού η πιθανότητα να επιλέξουν στην τύχη το σωστό ωροσκόπιο ήταν μία στις τρεις. Εξαρχής οι αστρολόγοι είχαν προβλέψει ότι το ποσοστό επιτυχίας τους θα ήταν μεγαλύτερο από 50%. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν 34%, ποσοστό που όχι μόνο ήταν κατώτερο από το συμφωνημένο «όριο» του 50%, αλλά και στατιστικά δεν ήταν σημαντικά διαφορετικό από το 33,33%. Με άλλα λόγια, ένα φάρμακο που θα έδινε αυτά τα ποσοστά ίασης δεν θα έπαιρνε ποτέ άδεια κυκλοφορίας…»

Στο επόμενο μέρος θα αναλυθούν οι λόγοι για τους οποίους η αστρολογία έχει τέτοια απήχηση ακόμα και στην εποχή μας.

29 πειραματίστηκαν:

Eva Stamou είπε...

Καλησπέρα Γιώργο. Πολύ ωραία ανάρτηση με σημαντικά στοιχεία για ένα θέμα που για πολλούς εξακολουθεί να είναι αδιαφανές και προβληματίζει όσους αναζητούν ερμηνείες για την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Το ακόλουθο απόσπασμα: "Αυτό βέβαια οφείλεται στο ότι η αστρολογία αναπτύχθηκε όταν οι άνθρωποι πίστευαν πως οι πλανήτες περιφέρονται γύρω από τη Γη και όχι γύρω από τον Ήλιο" νομίζω ότι είναι required reading για όσους ψάχνουν εύκολες απαντήσεις μέσα από τα ζώδια.

Καλό βράδυ.

ria είπε...

μακάρι να σε διαβάζουν μερικοί που δίνουν πολύ σημασία στα ζώδια και η πρώτη ερώτηση που σου κάνουν είναι τι ζώδιο είσαι!

χαίρομαι που δεν είμαι η μοναδική που δεν ασχολείται με αυτές τις χαζομάρες και δεν πιστεύει ότι η ημερομηνία γέννησης καθορίζει το ποιόν ένός ανθρώπου!

καλό βράδυ.

Mistirios είπε...

@eva stamou

Σε ευχαριστώ πολύ Εύα για τα καλά σου λόγια. Αρχικά το κείμενο ήταν πολύ μεγαλύτερο γιατί περιελάμβανε ιστορικά στοιχεία για την αστρολογία αλλά από τη μία δεν μου αρέσουν τα σεντόνια και από την άλλη ήθελα να είμαι σαφής και σύντομος στην επιχειρηματολογία μου. Φυσικά φταίει και ο μινιμαλισμός μου.

Καλό Βράδυ!

Mistirios είπε...

@Ria

Πολύ φοβάμαι ότι όσο και να σε διαβάσουν, όσο στέρεα και αν είναι τα επιχειρήματα κάποιου αν δεν είσαι έτοιμος για αλλαγές, για διαφορετική οπτική γωνία οι φραγμοί δεν ξεπερνιούνται.

Καλό βράδυ!

skouliki είπε...

Τι είναι η Αστρολογία;
Είναι η ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ επιστήμη που εξετάζει, αναλύει και ορίζει τις επιδράσεις των ουρανίων σωμάτων επάνω σε εγκόσμιες υποθέσεις, οι οποίες συχνά αποκαλούνται και ως πεπρωμένο,είναι η ΕΠΙΣΤΗΜΗ που μας διδάσκει ποιες συγκεκριμένες αιτίες παράγουν κάποιους συνδυασμούς.


καλημερααααααα

Mistirios είπε...

@skouliki

Θα σε μαλώσω. Δεν διάβασες τίποτα από το κείμενο. Αλλά μια που είναι επιστήμη όπως λες γιατί δε διδάσκεται πουθενά στον κόσμο από κάποιο κρατικό (και όχι μόνο) πρόγραμμα παιδείας; Ας σοβαρευτούμε και λίγο.

Valisia είπε...

Η αστρολογία είναι τόσο αληθινή όσο η πεποίθεση ότι στον κόσμο αυτό δεν είμαστε μόνοι.

Mistirios είπε...

@valisia

Και που το στηρίζεις αυτό;

Valisia είπε...

Γιατί η κίνηση των πλανητών είναι τόσο πολύπλοκη(εσύ ξέρεις καλύτερα,ας μην εισέλθω στα δικά σου μονοπάτια) που επηρεάζει κάθε ζωντανό και μη οργανισμό.
Επειδή δεν βλέπεις την απόδειξη ζωγραφιστή,δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει.
Αλοίμονο,τότε δεν θα είχαμε ανακαλύψει ούτε καν τα μικρόβια!

Mistirios είπε...

@valisia

Με συγχωρείς αλλά στο σχόλιο σου επικρατεί σύγχιση.

Μιλάς για ανακαλύψεις (πχ μικρόβια) που γίνονται με επιστημονικές μεθόδους και σου λέω ότι οι ίδιες μέθοδοι αποδεικνύουν ότι η αστρολογία δεν είναι επιστήμη. Μπορώ να σου βρω τουλάχιστον ένα σωρό έρευνες στις οποίες τα ωροσκόπια έχουν αποτύχει στις προβλέψεις τους. Δεν υπάρχει ούτε μία στην οποία να έχουν περάσει ποσοστό επιτυχίας πάνω από 50% (το οποίο μπορώ να επιτύχω και εγώ με λίγη τύχη).

Υπάρχει ορισμός της επιστήμης (νόμος+επιβεβαίωση) και η αστρολογία αποτυγχάνει και στα δύο! Αυτό μπορείς να το αντικρούσεις; Δεν είναι θέμα πίστης όπως πχ ο Θεός γιατί δεν ο ιδέα του θεού δεν χρησιμοποιεί επαγωγική λογική όπως πάει να κάνει η αστρολογία (και αποτυγχάνει).

Έχω την εντύπωση ότι δεν διαβάσατε καν το άρθρο. Μπορείτε να απαντήσετε σε αυτά που γράφει;

evaggelia-p είπε...

Το καλύτερο άφησες απ' έξω: τα ιστορικά στοιχεία! Πώς ξεκίνησε όλο αυτό και γιατί. Όλη την πορεία της ως τις μέρες μας, τις αντιλήψεις που επικρατούσαν από εποχή σε εποχή, από τους μικρούς κι ασήμαντους μέχρι τους σημαντικούς που δεν έκαναν τίποτα χωρίς να συμβουλευτούν πρώτα τον αστρολόγο τους. Νομίζω ότι θα είχε πολύ ενδιαφέρον μια τέτοια προσέγγιση. Ξανασκέψου το.

Χαιρετώ :)

Mistirios είπε...

@evaggelia

Είχα αρχίσει να τα συμπεριλαμβάνω αλλά θα πλάτιαζα πολύ. Μπορεί να αποτελέσουν το τρίτο μέρος.

Καλό Σ/Κ αγαπητή!

patsiouri είπε...

Συντάσσομαι με τη συντρόφισσα Ρία.
100/100.
Καλημέρες και καλή Κυριακή!

Mistirios είπε...

@patsiouri

Χαίρομαι πάρα πολύ

Καλημέρα!

Valisia είπε...

Εάν δεν το διάβαζα,δεν θα απαντούσα.Δεν διαβάζω διαγώνια,φίλτατε!

kwlogria είπε...

Καλά, έχεις γαμάτα ποστ στη σειρά και θα τα μελετήσω, αλλά επί του προκειμένου λέω πως όταν ο Ερμής είναι ανάδρομος, εμένα με πάει πίπα κώλο. Κατά τα άλλα, συμφωνώ!!!

Mistirios είπε...

@Valisia

Περιμένω τα επιχειρήματα λοιπόν.

Mistirios είπε...

@kwlogria

Καλή μου είσαι η εξαίρεση στα πάντα. Έχεις το ελεύθερο να λες ότι θέλεις (και μάλιστα βρίζοντας) για να γελάμε και λίγο.

Valisia είπε...

Ναι,ok!Θα μπορούσα άνετα να αντιγράψω κάποιες απόψεις με τις οποίες συμφωνώ κι εγώ από την πλευρά μου,αλλά αυτό δεν λέει τίποτα.Ούτε δημοσιογράφος είμαι ούτε επιστήμονας και φυσικά ούτε έρμαιο της αστρολογίας.
Η αστρολογία δεν είναι για να βάζει ταμπέλες,αλλά για να σου υποδεικνύει έμμεσα(χωρίς να σε κάνει να αυθυποβάλεσαι)μια καταλληλότερη λύση στα σταυροδρόμια της ζωής σου.Και στο κάτω-κάτω είναι θέμα μεταφυσικής.Είτε σου αρέσει κι ασχολείσαι είτε όχι!
Πράγματι,μπορεί να σου ακούγεται εξωφρενικό,αλλά κι αυτό σεβαστό εφόσον κι εσύ ο ίδιος όμως σέβεσαι αυτά που κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν.
Την κουβέντα την τελειώνω εδώ,απόψε,διότι ούτε πρόκειται να πείσω εγώ εσένα ούτε(φυσικά)εσύ εμένα.

Mistirios είπε...

@valisia

Θα κλείσω λέγοντας πως ο σκοπός της ανάρτησης είναι να δείξει ότι η αστρολογία δεν είναι επιστήμη, όπως διατείνονται οι ίδιοι οι αστρολόγοι και λοιποί άσχετοι.

Από τη στιγμή που δέχεσαι την υπόθεση αυτή ως μεταφυσική δεν υπάρχει θέμα συζήτησης εκτός από το ότι συγκρούεται σε μεταφυσικό επίπεδο με την έννοια του Θεού στα δόγματα όπως τα γνωρίζουμε.

skouliki είπε...

μα δεν το ειπα σοβαρα αυτο που εγραψα ..αλλωστε εχω δηλωσει οτι δεν διαβαζω ζωδια ουτε και τα πιστευω ...

Mistirios είπε...

@skouliki

Excusez moi, madame!

diVa είπε...

..θα έχει και συνέχεια;!

(..οκ...το λάβαμε το μήνυμα)

Mistirios είπε...

@diva

Ήταν βαρύ ε; Κάτι με πιάνει όταν χειμωνιάζει..

panikos kai fovera είπε...

Εννοείται πως ούτε κι εγώ πιστεύω σε αυτές τις χαζομάρες που λέγονται ζώδια.Κατά την ταπεινή μου γνώμη,οι άνθρωποι τα εφηύραν γιατί δεν μπορούν να συμβιβαστούν με την ιδέα της άγνοιας του μέλλοντος καθώς και των απρόσμενων διακυμάνσεων των κοινωνικών συνθηκών.Τα ζώδια είναι αποκλειστικά και μόνο ένας τρόπος παρηγοριάς απέναντι στην αδύνατη και μικρή ανθρώπινη φύση.:)

Mistirios είπε...

@panikos kai fovera

Καλώς ήρθες και χαίρομαι για την συμπόρευση των ιδεών...

skouliki είπε...

Στατιστική μελέτη οργανώθηκε πριν από 18 χρόνια στις ΗΠΑ από τον Σον Κάρλσον, καθηγητή Φυσικής στο Πανεπιστήμιοτης Καλιφόρνιας


Σε 30 αναγνωρισμένους
αστρολόγους, δόθηκαν όλα τα στοιχεία που αυτοί θεωρούσαν απαραίτητα για να υπολογίσουν ο καθένας το ωροσκόπιο τεσσάρων διαφορετικών ατόμων.
Στη συνέχεια τα ωροσκόπια που είχε συντάξει ο καθένας μοιράστηκαν στους υπόλοιπους αστρολόγους τυχαία, έτσι ώστε ο
καθένας είχε στα χέρια του συνολικά τέσσερα ωροσκόπια υπολογισμένα από τους υπόλοιπους συναδέλφους του.

Μαζί με καθένα από αυτά τα τέσσερα
ωροσκόπιο δόθηκαν σε κάθε αστρολόγο και τα ψυχολογικά προφίλ τριών ατόμων, του τύπου που είχε συμφωνηθεί εξαρχής μεταξύ του Κάρλσον καιτων αστρολόγων, εκ των οποίων το ένα ανήκε στο πρόσωπο του ωροσκοπίου και τα άλλα δύο ήταν τυχαία.
Οι αστρολόγοι έπρεπε να βρουν ποιο
ψυχολογικό προφίλ ταίριαζε στο κάθε ωροσκόπιο που τους είχε δοθεί.
Αν οι αστρολόγοι απαντούσαν τυχαία, θα έπρεπε να έχουν ποσοστό επιτυχίας 33,33%, αφού η πιθανότητα να επιλέξουν στην τύχη το σωστό ωροσκόπιο ήταν μία στις τρεις.

Εξαρχής οι αστρολόγοι είχαν προβλέψει ότι το ποσοστό επιτυχίας τους θα ήταν μεγαλύτερο από 50%. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν 34%!!!

Όμως οι άνθρωποι πάντα θα έχουν την ανάγκη της ελπίδας και της ψυχολογικής στήριξης στις δύσκολες στιγμές τους και οι κάθε λογής μάντεις πάντα θα τις προσφέρουν, πάντα βέβαια με το αζημίωτο.

αποσπασματα απο το Βημα

Mistirios είπε...

@skouliki

Καλέ αυτό δεν αναφέρω στην ανάρτηση;
Το άρθρο του Βάρβογλη είναι από το Βήμα.

Ουρανιτσα η Οφιουχος είπε...

Αλλά μια που είναι επιστήμη όπως λες γιατί δε διδάσκεται πουθενά στον κόσμο από κάποιο κρατικό (και όχι μόνο) πρόγραμμα παιδείας; Ας σοβαρευτούμε και λίγο ειπε Ο ΜΥΣΤΗΡΙΟΣ.Για την ενημερωση σας και μονο υπαρχουν και μεταπτυχιακα προγραμματα για M.Ph και διδακτορικα στην Αγγλια και Αμερικη.Αν ψαξετε λιγο τι διαδικτυο θα τα βρειτε.Την καλημερα μου.

Δημοσίευση σχολίου

Πειραματίσου: