Translate

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Τρίτη, 23 Αυγούστου 2011

Δις Ιζ Μπίζνες! (Μέρος Ι)

Η παρακάτω αφήγηση είναι παντελώς φανταστική...

Τριανταπεντάρης άντρας με εμπειρία στις πωλήσεις και στην μηχανογράφηση αλλά και με την κουλτούρα της σύγχρονης επιχειρηματικότητας προσλαμβάνεται σε επιχείρηση μέσω του φίλου-υιού του ιδιοκτήτη της επιχείρησης για να βοηθήσει στην ανόρθωση της. Η επιχείρηση είναι το χάος προσωποποιημένο: ο ιδιοκτήτης είναι ο σούπερ-μάστορας του παλιού καιρού, υπεργατικός αλλά με καμία επιχειρηματική νοοτροπία και με όλα τα συμπλέγματα που ακολουθούν το συκεκριμένο πρότυπο και που δυστυχώς εμπλέκονται με τα επιχειρηματικά. Πλέον είναι και σε συντάξιμη ηλικία και χτυπάει καθημερινά 500(!) ζάχαρο... Το εργατικό δυναμικό είναι ακόμα χειρότερο: χαμηλή ειδίκευση, μικρή παραγωγιμότητα, υπερ-αμειβόμενο, κακής συνοχής λόγω και διαφορετικών εθνικοτήτων μέχρι και παραβατικής συμπεριφοράς (ένας εξ' αυτών θα πιαστεί να μεταφέρει λαθρομετανάστες με αμοιβή, θα απελαθεί και θα γυρίσει πίσω εντός μηνών...). Το προσωπικό του γραφείου αποτελείται από δύο κοπέλες με τη μία μόνο να έχει κάποιο λογιστικό υπόβαθρο και με τα καθήκοντα τους να είναι η εξυπηρέτηση των πελατών, η παραγγελιοληψία, η τιμολόγηση και άλλα γενικής φύσεως. Ο εργασιακός χώρος είναι μηδενικής ασφάλειας και για το προσωπικό (λόγω της φύσης των εργασιών της επιχείρησης) αλλά και για τις πρώτες ύλες τις ίδιες (οι κλοπές είναι στην εβδομαδιαία διάταξη). Επιπλέον το επίπεδο οργάνωσης αλλά και οι συνθήκες υγειινής είναι υπό του μηδενός...

Ο νεοπροσλαμβανόμενος, κάνει μια εξέταση των εργαλείων και των υποδομών του γραφείου και ανακαλύπτει ανάμεσα σε άλλα ότι λείπει το βιβλιάριο συντήρησης της ταμειακής μηχανής (παράβαση του ΚΒΣ). Ενημερώνει το αφεντικό και για μία εβδομάδα γίνεται ο διάλογος "τι είναι αυτό (το βιβλιάριο);" (μπλα-μπλα-μπλα) -> εφορία." - "έψαξες παντού;" - "ναι." - "μα, που χάθηκε;". Τελικά ο νέος προτείνει να δηλωθεί στην εφορία η απώλεια του, να κοπεί ένα πρόστιμο και να αποκτηθεί καινούργιο. "Τσάμπα λεφτά θα πληρώνουμε;" είναι η απάντηση (εν τω μεταξύ καθημερινά χάνονταν εκατοντάδες ευρώ από την κακοδιαχείριση...). Το θέμα θα συνεχίσει να το ανακινεί ο νέος με συχνότητα 2-3 μηνών για να λαμβάνει την ίδια απάντηση ή σιωπή...

Τα βιβλία της επιχείρησης κρατούνται σε εξωτερικό λογιστικό γραφείο αλλά επειδή σχεδόν το 99% των πωλήσεων που γίνονται είναι υποτιμολογημένες (για την αποφυγή του ΦΠΑ από τον πελάτη και τη μικρότερη φορολογία εισοδήματος από την επιχείρηση), οι κοπέλες στο γραφείο κρατούν χειρόγραφα σε λογιστικές καρτέλες τα υπόλοιπα των πελατών και των προμηθευτών. Φυσικά δεν χρειάζεται να αναλυθούν τα μειονεκτήματα ενός τέτοιου συστήματος. Για παράδειγμα καμία δεν γνωρίζει ανά πάσα στιγμή πόσα οφείλουν συνολικά οι πελάτες και πόσα η επιχείρηση. Έτσι μετά από μελέτη μερικών μηνών και επειδή ο τρόπος χρεώσεων και πιστώσεων δεν είναι ο συνηθισμένος, ο μηχανογράφος-σύμβουλος φτιάχνει μία εξειδικευμένη εφαρμογή (σε έναν παρατημένο η/υ που βρήκε και ανέστησε) που παρακολουθεί τα οικονομικά αλλά και τα θέματα κοστολόγησης της πρώτης ύλης και των προϊόντων. Έτσι υπάρχει όλη η πληροφορία συγκεντρωμένη, εύκολα προσβάσιμη και με πολύ μεγάλη ταχύτητα. Η μία εκ των γυναικών απολύεται (για πολλούς και διάφορους λόγους) και μένει η παλαιότερη, η οποία όμως δεν σκαμπάζει από χρήση η/υ. Επιπλέον με την απαλοιφή της ανάγκης της χειρόγραφης ενημέρωσης των υπολοίπων μειώνεται σημαντικά η χρησιμότητα της και γι' αυτό το λόγο συνεχίζει πατριωτικά να της ενημερώνει με το πρόσχημα ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει κάτι άλλο το αφεντικό...

Οι μήνες περνούν και όλες οι προσπάθεις εξορθολογισμού της λειτουργίας της επιχείρησης αποτυγχάνουν παταγωδώς λόγω του αφεντικού. Κάποια στιγμή ο όχι πλέον νέος ανακινεί το γνωστό θέμα της ταμειακής χρησιμοποιώντας ως κερασάκι στην επιχειρηματολογία για εκφοβισμό τα σεργιάνια του ΣΔΟΕ στην ευρύτερη περιοχή καθώς τα προεόρτια της κρίσης έχουν αρχίσει να κάνουν τα κρατικά έσοδα αόρατα. Φυσικά δεν γίνεται τίποτα. Μία εβδομάδα αργότερα στο γραφείο σε ώρα πρωϊνή γίνεται η ενημέρωση των καρτελών. Ξαφνικά μπουκάρει ένας από τους εργάτες και  ενημερώνει ότι "το εφορία είναι εντώ!". Ο σύμβουλος-μηχανογράφος-πωλητής-έχει-καταντήσει-να-τα-κάνει-όλα με ένα κλικ του ποντικιού εκτελεί ένα script στον η/υ με τον οποίο όλα τα αρχεία της εφαρμογής του (μικρά σε μέγεθος) ανεβαίνουν σε μια online υπηρεσία και σβήνεται από τον υ/η οτιδήποτε μπορεί να μαρτυρήσει κάποια παράβαση. Η κοπέλα μαζεύει τα κλασιέ με τις καρτέλες σε μία σακούλα και πάει να βγει από το γραφείο. Εκείνη τη στιγμή σκάει η εμπροσθοφυλακή του κλιμακίου ελέγχων, ένας νέος που βλέποντας την κοπέλα αλαφιασμένη τη ρωτάει "τι έχετε στη σακούλα;". Εκείνη μένει πετρωμένη σα να την κοίταξε η Μέδουσα. Ο νέος εφοριακός παίρνει τη σακούλα και βγάζει από μέσα ένα κλασιέ με τίτλο "Κινούμενα Υπόλοιπα Πελατών" και με ένα αυτάρεσκο ύφος λέει "ααα, αυτά είναι ότι πρέπει για εμάς!".

Εντός ολίγων λεπτών the plot thickens που λένε και οι Αμερικανοί: στο γραφείο μπαίνει και το αφεντικό σε κατάσταση πανικού, κοιτάει τις σακούλες με τις καρτέλες, τις αρπάζει μέσα από τα χέρια του έκπληκτου εφοριακού, του λέει "αυτά, δεν τα είδες ποτέ!" και αρχίζει να τρέχει προς τα έξω! (ΣΟΚ και ΔΕΟΣ - είπαμε η ιστορία είναι φανταστική!). Καταφθάνουν και οι υπόλοιποι του κλιμακίου ελέγχων και ο νέος τους διηγείται τα καθέκαστα. Μετά από λίγα λεπτά επανεμφανίζεται ο ιδιοκτήτης, πηγαίνει σε ένα τραπεζάκι που έχει για προσωπική χρήση στο γραφείο, αρπάζει ένα μπουκάλι τσίπουρο και κατεβάζει μία σεβαστή ποσότητα αλκοόλ σαν κάποιον ο οποίος έχει πολλές ώρες να πιει νερό μέσα στο λιοπύρι. Κατόπιν αραδιάζεται σε μία καρέκλα, και αρχίζει να κλαίει με αναφιλητά:    "50 χρόνια δουλεύω και θα πάω φυλακή", "τι θα γίνουν τα παιδιά μου" και άλλα τραγικά. Οι εφοριακοί αποσβολωμένοι αναρωτιώνται αν το εκτυλισσόμενο σκηνικό είναι πραγματικό ή παίζεται θεατρική παράσταση. Τελικά αφού τον καλμάρουν κάπως και πέφτουν τα απαραίτητα τηλέφωνα στη λογίστρια η οποία πρέπει να είναι παρούσα στον έλεγχο με όλα τα βιβλία. 

Όταν τελικά μετά από ώρα καταφέρνει να εμφανιστεί και η λογίστρια, μαντέψτε τι της ζητούν οι εφοριακοί ανάμεσα σε άλλα... (ναι, το γνωστό βιβλιάριο συντήρησης της ταμιακής!) ... Η λογίστρια (ενημερωμένη ότι έχει χαθεί) κοιτάζει το αφεντικό. Το αφεντικό κοιτάζει τον μηχανογράφο. Ο μηχανογράφος σκέφτεται πόσο μαλάκας είναι που μπλέχτηκε σε τέτοια ιλαροτραγωδία. Η λογίστρια αρχίζει και κάνει ότι ψάχνει και μάλιστα πάει να ψάξει στο γραφείο του μηχανογράφου! Ο μηχανογράφος νιώθει την πίεση του να ανεβαίνει και να νιώθει ότι ο χώρος είναι πολύ μικρός...

Παρασκευή, 12 Αυγούστου 2011

What's Up Doc?

Διήγηση γνωστού ενός πραγματικού περιστατικού:
Η μαμά του είχε ισχυρούς πόνους στο πόδι οπότε επισκέφτηκε μαζί με τον γιο δημόσιο νοσοκομείο. Ο ειδικευόμενος ιατρός εξετάζοντας την απαραίτητη ακτινογραφία, προτείνει Α φαρμακευτική αγωγή και ξεκούραση. Κατόπιν παραινέσεως του γιου, έρχεται και ο διευθυντής της κλινικής (ορθοπεδικής προφανώς) ο οποίος συμφωνεί με τη γνώμη του ειδικευόμενου. Μετά από αρκετές μέρες, οι πόνοι επιμένουν παρά την αγωγή. Ακολουθεί επίσκεψη στο ιδιωτικό ιατρείο μεγάλου ονόματος του χώρου. Ο γιατρός-"όνομα" με έκπληξη κοιτάζει την ακτινογραφία και αναφωνεί: "Μα καλά, δεν είδαν το κάταγμα;" (!!)

Προσωπική εμπειρία:
Πρώην φίλος, ειδικευόμενος ιατρός με πολύ υψηλό γνωστικό επίπεδο στο αντικείμενο της ειδίκευσης του. Γενικώς τα τελευταία χρόνια η σχέση μας είναι επιφανειακή καθώς παρατηρώ σταδιακά ότι βρισκόμαστε σε πλήρη αντιδιαστολή σε αντίληψη και πρακτικές σε παρά πολλούς τομείς της προσωπικής (και όχι μόνο) ζωής αλλά και ότι η συμπεριφορά του παρουσιάζει κάποια ανησυχητικά μοτίβα. Κάποια στιγμή μαθαίνω (ως συνήθως από τρίτο άτομο) ότι επισκέπτεται μία ψυχολόγο. Μέχρι εδώ τίποτε το μεμπτό, καθώς είναι απολύτως σεβαστό να αναγνωρίσεις ή να διερωτηθείς για το αν έχεις κάποιο πρόβλημα και να απευθυνθείς σε έναν επαγγελματία του χώρου. Άλλωστε και ο ίδιος βρίσκεται καθημερινά στην άλλη άκρη της ίδιας διαδικασίας... Μαθαίνω επίσης όμως ότι η "ψυχολόγος" είναι και αστρολόγος (!) και ότι ο πρώην φίλος της δίνει σε μία λίστα τις ημερομηνίες γέννησης γνωστών και φίλων για να αποφανθεί η ψυχαστρολόγος με την βοήθεια προγράμματος στον η/υ (τρομάρα σας) για το ποιοι πρέπει να μείνουν στη ζωή του (!!!)...

Τα δύο παραπάνω περιστατικά δείχνουν από τη μία ότι υπάρχει εγκληματική σχεδόν άγνοια του γνωστικού αντικειμένου πολλών από τους εργαζόμενους στο ΕΣΥ (και αυτό το έχω επιβεβαιώσει και από off-the-record συζητήσεις με γιατρούς και παθόντες) και από την άλλη ακόμα και να υπάρχει το ζητούμενο γνωστικό επίπεδο, αυτό δεν είναι αρκετό για να ξεφύγεις πνευματικά από τα δεσμά που ταλανίζουν ανθρώπους που δεν έχουν μπει καν σε εκπαιδευτικές διαδικασίες παρόμοιες με ενός γιατρού..

Και προχωρώ σχεδόν στον πυρήνα του προβλήματος... 
Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Σίγουρα αυτό ξενίζει πολλούς ειδικά όταν αναλογίζονται ότι στο παρελθόν έχουν απευθυνθεί σε "μη-επιστήμονες" ή μπορεί να χρειαστεί να το κάνουν. Αλλά τι ορίζεται ως επιστήμη (και που ο ορισμός μας οδηγεί στο παραπάνω συμπέρασμα); Σύμφωνα με τον σκληρό ορισμό (για τις θετικές επιστήμες) είναι ένα σύνολο νόμων (αξιωμάτων) που με τη χρήση μιας γλώσσας (μαθηματικά) περιγράφουν με προκαθορισμένη ακρίβεια το εξεταζόμενο σύστημα και προβλέπουν τη μελλοντική συμπεριφορά του. Για παράδειγμα με γνωστές αρχικές συνθήκες πχ. τη μάζα, τη θέση και τη ταχύτητα ενός σώματος σε ένα βαρυτικό πεδίο (πλανήτης) μπορούμε να ξέρουμε οποιαδήποτε μελλοντική στιγμή τη θέση και την ταχύτητα του με μεγάλη ακρίβεια. Ακόμα και σε χαοτικές συμπεριφορές υπάρχουν νόμοι που δείχνουν την εξέλιξη του συστήματος. Τέλος το μεγάλο όπλο της επιστήμης είναι η πειραματική επιβεβαίωση: oι υπολογισμοί στο χαρτί (τώρα στον η/υ) θα πρέπει να συμφωνούν με τα πειραματικά δεδομένα εντός καθορισμένων αποκλίσεων για την αποδοχή της οποιασδήποτε θεωρίας, αλλιώς επέκταση της παλιάς θεωρίας ώστε να εξηγεί τα νέα δεδομένα ή φαινόμενα ή πέταμα της θεωρίας στον κάλαθο των αχρήστων.

Με βάση τα παραπάνω η ιατρική δεν είναι επιστήμη γιατί δεν υπάρχει ένα σύνολο νόμων που να περιγράφει καθολικά την πλήρη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού και τις αιτίες των νόσων, αλλά ακόμα και σε τομείς που υπάρχει γνώση δεν είναι επαρκής για την ακριβή πρόβλεψη της εξέλιξης του συστήματος (εδώ ο άνθρωπος). Με άλλα λόγια δηλαδή με τις ίδιες αρχικές συνθήκες (δύο άνθρωποι ακόμα και κλωνοποιημένοι με την ίδια νόσο και με την ίδια θεραπεία) είναι πολύ πιθανό να μην έχουμε την ίδια εξέλιξη λόγω παραγόντων που έχουν σχέση με τον άνθρωπο ειδωμένο πέρα από ένα σύνολο χημικών διαδικασιών. Προς το παρόν η ιατρική είναι ένα οργανωμένο σύνολο γνώσεων που χρησιμοποιείται με καλά αποτελέσματα χάρη στην επιστήμη (στατιστική) και στην κόρη της την τεχνολογία (τόσο στο επίπεδο της διάγνωσης όσο και στο επίπεδο της επέμβασης). Δυστυχώς όμως όσο μικρές και αν γίνουν οι στατιστικές αποκλίσεις σε μία μελέτη ενός συνόλου ανθρώπων για το πως ανταποκρίνονται σε μία θεραπεία, αυτές μπορεί να αντιστοιχούν σε ανθρώπινες ζωές και κανένας δεν θέλει να βρίσκεται στην ατυχία της στατιστικής απόκλισης...

Εάν τα δικά μου επιχειρήματα δεν είναι αρκετά κοπιάρω από έναν ιστότοπο ομοιοπαθητικής (την απορρίπτω) με ένα ενδιαφέρον άρθρο φιλοσοφικού χαρακτήρα: Εν πάση περιπτώσει, το θέμα του ακριβούς επιστημολογικού καθεστώτος της ιατρικής επανέρχεται κατά καιρούς, και στις ημέρες μας δύο άρθρα που εμφανίστηκαν συμπτωματικά την ίδια χρονιά (1981) στο περιοδικό The Journal of Medicine and Philosophy ξαναθέτουν με προκλητικό τρόπο το ζήτημα. Είναι του Ronald Manson, «Why Medicine Cannot Be a Science» [«Γιατί η ιατρική δεν μπορεί να είναι επιστήμη»] και του George Engel, «The Clinical Application of the Biopsychosocial Model» [«Η κλινική εφαρμογή του βιοψυχοκοινωνιολογικού μοντέλου»]. Το πιο ριζοσπαστικό από τα δύο, το κείμενο του Manson, προτάσσει δύο αλληλοσυνδεόμενα επιχειρήματα. 1) Το αίτημα της επιστήμης είναι αυστηρώς γνωσιολογικό, δηλαδή, μια επιστήμη αποσκοπεί στη συστηματική και ελεγχόμενη γνώση ενός καθορισμένου πεδίου. Το αίτημα της ιατρικής όμως δεν είναι γνωσιολογικό·είναι ένας πρακτικός σκοπός, να θεραπεύσει, και μόνο χάριν αυτού αξιοποιεί τις διαθέσιμες κάθε φορά γνώσεις. Άρα, η ιατρική δεν είναι καθόλου επιστήμη, αλλά μάλλον ένα ιδιάζον εγχείρημα. 2) Μία επιστήμη ορίζεται από το αντικείμενό της, πράγμα που σημαίνει ότι, για να είναι επιστήμη, θεσπίζει καταστατικά ένα ευκρινές και σαφώς οριοθετημένο αντικείμενο. Ο στόχος του ενδιαφέροντος της ιατρικής όμως, ο πάσχων άνθρωπος, δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνεται αντιληπτός ως «αντικείμενο»: είναι υποκείμενο όσο και ο ίδιος ο γιατρός, άρα η σχέση τους είναι σχέση διυποκειμενικότητας. Το δεύτερο κείμενο, του Engel, συνεισφέρει ένα μάλλον συμπληρωματικό επιχείρημα. Εστιάζει στο πρόβλημα που αντιπροσωπεύουν η υπερεξειδίκευση της σύγχρονης κλινικής ιατρικής και ο επιστημονικός αναγωγισμός (το «δεν είναι τίποτε άλλο παρά»: δηλαδή, σε τελευταία ανάλυση, «ένα τσουβάλι χημικών διαδικασιών») που, κατά τη γνώμη του, αμβλύνουν την ευαισθησία του γιατρού απέναντι στους πραγματικούς κοινωνικούς παράγοντες, τις συγκινησιακές διαπροσωπικές αντιδράσεις και τα ψυχοκοινωνικά άγχη.

Δυστυχώς η απλή συσσώρευση γνώσης και όχι η γενικότερη μόρφωση (που είναι και η μεγάλη πληγή του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος) είναι ο προθάλαμος για μια κατάσταση ημιμάθειας που οδηγεί σε μία διαστρεβλωμένη αντίληψη της πραγματικότητας και κατ' επέκτασης της θέσης σου στο σύστημα και σε καθιστά ανίκανο ή και επικίνδυνο όταν χρειάζεται να διαχειριστείς καταστάσεις όπως όταν κάποιος εναποθέτει τη ζωή του στα χέρια σου. Πρόκειται για μία τιμή που σου κάνει ο πάσχων και  όχι το ανάποδο. Σε συνδυασμό με την εγωϊστική παθογένεια του Έλληνα πολλές φορές δημιουργείται η εικόνα ενός μίνι-θεού που δεν εργάζεται ως λειτουργός αλλά το λειτούργημα εργάζεται για αυτόν.

Γιατί αναφέρομαι στο θέμα των ιατρών και της ιατρικής; Όχι πάντως από μνησικακία από τις δικές μου εμπειρίες. Γράφω γιατί όπως σχεδόν τα πάντα σε αυτή τη χώρα και ο τομέας υγείας νοσεί σημαντικά και οι λύσεις που προσπαθούν να δοθούν είναι συμπτωματικές. Σχεδόν πουθενά δεν γίνεται λόγος για τον λειτουργό του τομέα. Όσο και να βελτιώσεις τις υποδομές, να εξορθολογίσεις τις δαπάνες, δεν δίνεις λύση στον τομέα χωρίς έναν άξιο λειτουργό και ο άξιος λειτουργός πρέπει τουλάχιστον:
  • να έχει υψηλό μορφωτικό και όχι απλά γνωσιακό επίπεδο και η γενική μόρφωση είναι θέμα συνολικής παιδείας ενός κράτους. Σε ότι αφορά την ειδίκευση του θα πρέπει να παρέχεται (από το κράτος) συνεχή εκπαίδευση και πρακτική εφαρμογή επάνω στις νέες εξελίξεις.
  • να είναι γνώστης της ανθρώπινης ψυχολογίας όχι για να την εκμεταλλεύεται προς ιδίο όφελος αλλά προς όφελος του πάσχοντος.
  • να εργάζεται σε ένα περιβάλλον με όλες τις απαραίτητες υποδομές για τη διεκπεραίωση της εργασίας του και σε ανθρώπινα ωράρια ώστε να μην καταντά το ανάλογο του σκοπάνθρωπου της στρατιωτικής θητείας μέσω ανηλεών εφημεριών λόγω έλλειψης προσωπικού.
  • να αμοίβεται ακριβοδίκαια και όχι με έναν μισθό της πλάκας όπως έχουν καταντήσει τον μισθό του ειδικευόμενου γιατρού και που αποτελεί προσβολή για κάποιον που έχει ήδη φάει δέκα χρόνια σε σχολή και αγροτικό και των ωθεί αυτόματα στην απαξίωση του συστήματος, στην υποβάθμιση των υπηρεσιών του και στο μαύρο χρήμα. Δεν γίνεται να παίρνει γιατρός πρώτο μισθό 800 ευρώ όταν ένας φραπέ(ς) (καφές+νερό+ζάχαρη+ανακάτεμα μερικών δευτερολέπτων) κοστίζει €3,50 και ένα ανδρικό κούρεμα (ψαλίδι/ξυριστική και κοπή τριχών εντός πέντε λεπτών) κοστίζει €12 (χωρίς να υποτιμώ κανένα επάγγελμα).

ΥΓ. Έχουν υπάρξει και θα υπάρχουν φωτεινές εξαιρέσεις στην σημερινή νοσηρή κατάσταση...

Πέμπτη, 4 Αυγούστου 2011

Progressive Life

Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που στα εφηβικά μου χρόνια πέρασα (αναγκαστικά) από μία διαδικασία που θεωρώ απαραίτητο στάδιο για να εκτιμήσεις την καλλιτεχνική αξία ενός προϊόντος όπως ένας μουσικός δίσκος και χρησιμοποιώ την λέξη προϊόν για να τη συνδέσω με το χρηματικό αντίτιμο που πρέπει να καταβάλλεις για την απόκτηση του. Τα χρήματα που πρέπει να ξοδέψεις (ή οποιοδήποτε άλλο αντίτιμο εν πάσει περιπτώσει) για μία μουσική κυκλοφορία σε βάζουν σε διαδικασίες: επιλογής μετά από συγκερασμό απόψεων/κριτικών, βόλτας στο "δισκάδικο", ψαξίματος ανάμεσα σε άλλες κυκλοφορίες, αγοράς, κουβαλήματος σε σακούλα (ή στη "μασχάλη" τα βινύλια), τοποθέτησης στο πικάπ, ακρόασης, συναισθηματικών αντιδράσεων (ακόμα και οι αρνητικές από μία αποτυχημένη αγορά είναι εποικοδομητικές). Νομίζω ότι η αντιπαράθεση με τη μορφή που έχει το "δωρεάν" κατέβασμα εντός λίγης ώρας άπαντων των κυκλοφοριών που μας ενδιαφέρουν δεν χρειάζεται καμία ανάπτυξη για να καταλάβει κανείς πως η "ευκολία" στερεί από τη δημιουργία σημαντικό κομμάτι της αξίας της (σε ότι αφορά τον δέκτη). Κατά ένα τρόπο όσο πιο μικρό ή άυλο γίνεται το μέσο που περιέχει τη καλλιτεχνική δημιουργία άλλο τόσο μας οδηγεί στην ευτελή του αντιμετώπιση. Προσωπικά όσο και φθηνά να κοστολογηθεί το τραγούδι από τα ηλεκτρονικά καταστήματα (τύπου itunes), προτιμώ να έχω την οικονομική δυνατότητα να το αγοράζω με τον υλικό του φορέα (το cd στην εποχή μας).


Στα 80ς η σημερινή ψηφιακή ζωή υπήρχε μόνο σε ερευνητικά κέντρα και στο μυαλό ή στα γραπτά ευφάνταστων συγγραφέων (W. Gibson) και στο χώρο της μουσικής τα αναλογικά μέσα (κασέτα και βινύλιο) διένυαν τα τελευταία χρόνια ζωής τους, έστω και αν σιγά σιγά τώρα επανέρχονται λόγω ενός vintage trend είτε γιατί εξ' ορισμού ο αναλογικός ήχος είναι ανώτερος του ψηφιακού. Εγώ δεν διέθετα σύστημα πικάπ-ενισχυτή-ηχείων αλλά μόνο ένα διπλό φορητό κασετόφωνο Hitachi που με συντρόφευσε σε Γυμνάσιο και Λύκειο (και λίγο μετά). Έτσι συνήθως αγόραζα μία νέα κυκλοφορία σε βινύλιο, το έδινα σε κάποιο φίλο με πικάπ να μου το γράψει σε κασέτα (θυμάται κανείς "παλιός" την Κασετεμπορική στην στοά της Αιόλου;) και μετά συνήθως πωλούσα το βινύλιο σε όποιον ενδιαφερόμενο.


Στο Λύκειο είχα γίνει ο τυπικός μεταλάς των 80ς με μαλλούρα, τζάκετ με ραφτά και κονκάρδες, τζιν και τα κλασσικά converse all star μαύρα μποτάκια. Ανέπνεα με Judas Priest και Black Sabbath αλλά πάντα με ενδιέφεραν εναλλακτικά ακούσματα εντός ή εκτός του μέταλ. Το σωτήριο έτος 1988 μία μπάντα από το χώρο του power metal με το όνομα Fates Warning έχοντας ήδη δείξει σημαντική μουσική πρόοδο προχωράει ακόμα παραπέρα με το No Exit στα λιβάδια που σήμερα ονομάζονται progressive metal. Ένα υποείδος που χαρακτηρίζεται από φυγή από τη νόρμα στη διάταξη της σύνθεσης και με πιο σοφιστικέ προσέγγιση σε στίχο και ενορχήστρωση. Προσωπικά τον όρο δεν τον ενστερνίζομαι γιατί εξ' ορισμού η λέξη δείχνει κάτι το προοδευτικό, το εξελισσόμενο και που τελικά αν μπορείς και το διακρίνεις από συγκεκριμένα χαρακτηριστικά δεν είναι, είναι απλά διαφορετικό. Είναι πιο τεχνικό και αρτίστικο. Από την άλλη πριν από τα συγκροτήματα που αναφέρομαι σε αυτήν την ανάρτηση, στο είδος μεγαλούργησαν άλλοι τη δεκαετία του 1970 και που είναι αποδεκτό ότι θεωρούνται "πατέρες" (πχ. Uriah Heep, Rush). 

Επιστρέφοντας στα δικά μου με το No Exit ξεκίνησε η σχέση μου με τους Fates Warning: όταν είσαι νέος, η μουσική είναι σαν το νερό, απαραίτητο για τη ζωή (για ποιον άλλο λόγο βλέπεις μόνο νέους με ακουστικά στα αυτιά;), έτσι και εγώ στα νιάτα μου ήθελα να ακούω μουσική πάντα και παντού, ακόμα και στο κρεβάτι πριν αποκοιμηθώ. Είχα το κασετόφωνο στο προσκέφαλο και με τα ακουστικά βυθιζόμουν σε κόσμους που έδιναν διέξοδο από τα εφηβικά άγχη ή που άλλες φορές είχαν περισσότερο νόημα από τον πραγματικό. Ένα βράδυ αποκοιμήθηκα με το The Ivory Gate of Dreams από το No Exit και η μουσική λειτούργησε τόσο υποβλητικά στο υποσυνείδητο που βίωσα την πιο απόκοσμη ονειρική σεκάνς της ζωής μου...


Οι Fates Warning εξελίχθηκαν σε προσωπικό μουσικό φετίχ και χαίρομαι ιδιαίτερα που αγαπήθηκαν και από άλλους, ειδικά στο ελληνικό κοινό (ίσως φταίει και ότι η ψυχή του συγκροτήματος, ο Jim Matheos έχει ελληνική καταγωγή). Πέρα από το προσωπικό τους εντελώς ύφος, λατρεύω και τον φανταστικό τους ντράμερ, τον Mark Zonder (aka ThunderChild, ex Warlord) ο οποίος με το ευφάνταστο παίξιμο και την τεχνική του πάει τις συνθέσεις σε άλλη διάσταση. Το συγκρότημα συνέχισε να παράγει εξαιρετική μουσική μέχρι το 2004 και για τα τελευταία χρόνια είναι δισκογραφικά ανενεργό, αλλά απ' ότι διαβάζω γράφουν μουσική για νέα κυκλοφορία.


(Από τον δίσκο "Perfect Symmetry")

Το 1989 πέφτει το μάτι σε μία κριτική του περιοδικού Metal Hammer για ένα συγκρότημα με πολλές επιρροές από Rush. Δεν χρειαζόμουν και πολλά μιας και ήδη εκτιμούσα τους Rush και ξεκίνησα για το Happening, το στάνταρ δισκάδικο του μεταλά στο κέντρο της Αθήνας. Ανεβαίνοντας στο πατάρι μέσα σε μισό λεπτό πέφτει το μάτι μου στο εξώφυλλο του υπό αγορά δίσκου και κινούμενος απλώνοντας το χέρι να πάρω το μοναδικό αντίτυπο ακούω ένα σπαρακτικό: "ΟΧΙ, ΡΕ ΦΙΛΕΕΕΕ!". Γυρνάω και βλέπω έτερο μεταλά με ίδιες προθέσεις με τις δικές μου αλλά με ύφος παιδιού που έχασε σε αγώνα με έπαθλο το καλύτερο παγωτό του κόσμου. Του εξηγώ το "σύστημα" μου και του λέω ότι την μεθεπόμενη μέρα αν θέλει του πουλάω τον δίσκο μετά από μία-δύο χρήσεις στη μισή τιμή (κάπου 500 δραχμές - ω ναι). Δεν έδειχνε να με πολυπιστεύει αλλά η ανάγκη τον έφερε στο ραντεβού για να παραλάβει μισο-έκπληκτος τον δίσκο. Για την ιστορία ο δίσκος ήταν το When Dream and Day Unite των Dream Theater για τους οποίους το μόνο που θα πω είναι ότι έγιναν οι πρέσβεις του είδους με παγκόσμια αναγνώριση. Θα αναφερθώ μόνο στη φήμη τους στα live, καθότι απαρτίζονται από μουσικούς υψηλού επιπέδου και η πιστότητα με την οποία αναπαράγουν την πολύ σύνθετη μουσική τους μπορεί να αναγκάσει επίδοξους σφετεριστές να παρατήσουν το άθλημα. Μάλιστα έχουν τη συνήθεια να παίζουν ολόκληρους δίσκους άλλων συγκροτημάτων (!) όπως το Master of Puppets των Metallica, το Number of the Beast των Iron Maiden κλπ.


(live)



Στις 2/8/11 στο Terra Vibe στη Μαλακάσα ήταν προγραμματισμένη εμφάνιση του ιερατείου του Progressive Metal, των Fates Warning και των Dream Theater. Τους πρώτους τους είχα δει πολύ παλιά, αλλά θεωρούσα αμαρτία να μην έχω δει εγώ τους Dream Theater live, ένας άνθρωπος από τους πρώτους που τους άκουσαν στην Ελλάδα και να τους έχω προωθήσει (μέσω άποψης) τόσο πολύ. Δεν θα γράψω κριτική ή εντυπώσεις, αυτά τα κάνουν άλλοι και επί πληρωμή, αλλά ήταν όπως το περίμενα... Στις 9 Σεπτέμβρη κυκλοφορεί η νέα δουλειά τους με τίτλο "A Dramatic Turn of Events".

Υ.Γ.
Υπάρχει και ένα τρίτο συγκρότημα του χώρου που δυστυχώς έχει διαλυθεί και που μου έχει χαρίσει μια καταπληκτική live εμπειρία, οι Γερμανοί Sieges Even και που θα είναι για πάντα στη καρδιά μου...



Κυριακή, 19 Ιουνίου 2011

5-2-2

Τα παρακάτω είναι μία αφήγηση με έμπνευση την πραγματικότητα και το φανταστικό κόσμο του Babylon 5:


Οι Μινμπάρι δεν σκοτώνουν Μινμπάρι!

Χίλια χρόνια είχαν περάσει από την έλευση του Βέηλεν, του προφήτη που τους ένωσε με ένα κοινό όραμα: την ευημερία όλων. Μια ευημερία που ήρθε με τον ισομερισμό των καθηκόντων και των ευθυνών ανάμεσα στις τρεις κάστες: πολεμιστές, ιερείς και εργάτες. Όλες είχαν το ίδιο λόγο στο Γκρίζο Συμβούλιο, το ανώτατο εκτελεστικό όργανο του Μινμπάρ. Από τρεις αντιπροσώπους η κάθε κάστα.


Και τώρα όλα ήταν στο χείλος του γκρεμού. Η Ντελέν στεκόταν στη βεράντα της αντικρίζοντας το σκηνικό της καταστροφής: Μινμπάρι να σκοτώνουν Μινμπάρι και τα όμορφα κτίσματα τους, φόροι τιμής στις κρυσταλλικές δομές του παγωμένου πλανήτη τους να καταρρέουν από τις δονήσεις της οργής που μεγάλωνε σαν χιονοστοιβάδα. Και αν η Ντελέν τη στιγμή αυτή ήταν θεατής, στην πραγματικότητα η ίδια ήταν η καρδιά των εξελίξεων. Αυτή η ίδια που κουβαλούσε το αίμα του Βέηλεν, που είχε διαλύσει το Γκρίζο Συμβούλιο, που είχε υποστεί το "πέρασμα" σε ανθρώπινη μορφή προκαλώντας τη μήνη του λαού της, ήταν υπεύθυνη για όσα αυτή τη στιγμή κλυδώνιζαν την ύπαρξη της...


Ο πιστός της ακόλουθος ο Λενίερ ήταν μερικά βήματα πιο πίσω αλλά για αυτόν ο κόσμος όλος ήταν η Ντελέν. Στα μάτια του η Ντελέν δεν μπορούσε να κάνει λάθος, ήταν ο λόγος ύπαρξης του, ο πρώτος και τελευταίος έρωτας της ζωής του. Και όπως ένα ατίθασο πνεύμα την ώρα της οδύνης του, είπε ότι όλοι οι πραγματικοί έρωτες είναι ανεκπλήρωτοι, η Ντελέν ήταν γι' αυτόν ο ανεκπλήρωτος έρωτας του. Γι' αυτήν θα σκότωνε ακόμα και Μινμπάρι πόσο μάλλον έναν Γήινο και δη αυτόν που η Ντελέν είχε επιλέξει για σύντροφο της. Όλα τα κακά ξεκίνησαν με τους Γήινους...


"Που κάναμε λάθος;" αναρωτιόταν η Ντελέν. Οι προφητείες του Βέηλεν βγήκαν αληθινές αλλά οι προφητείες ποτέ δεν αναφέρουν τις αιτίες. Πολλοί πιστεύουν ότι το κακό ξεκίνησε με τους Γήινους. "Θα έπρεπε να τους είχαμε αφανίσει στον μεταξύ μας πόλεμο" αναμασάει συνεχώς μέσα από τα δόντια της η κάστα των πολεμιστών. Ο στόλος τους είχε φτάσει έξω από τη Γη και στεκόταν ανυπέρβλητος λίγο πριν το τελειωτικό χτύπημα ενώ τα σκάφη των Γήινων έπεφταν σαν τις μύγες μπροστά του. Η Μάχη της Γραμμής την ονόμασαν η Γήινοι και όσοι επέζησαν από αυτήν θεωρούνται ήρωες. Και όμως την κρίσιμη στιγμή οι Μινμπάρι παραδόθηκαν με ευθύνη της Ντελέν και της κάστας της. Γιατί την κρίσιμη στιγμή στο Γκρι Συμβούλιο η αλήθεια τυχαία ή όχι στάθηκε εκεί γυμνή: Γήινοι και Μινμπάρι μοιράζονταν από το ίδιο Πηγάδι των Ψυχών - ήταν ΈΝΑ. Και οι Μινμπάρι δεν σκοτώνουν Μινμπάρι.

Για το λόγο αυτό όταν ήρθε η ώρα ένας από τους Γήινους, έκανε το "πέρασμα" σε μορφή Μινμπάρι, πήγε πίσω στο παρελθόν και την κρίσιμη στιγμή ένωσε τους Μινμπάρι απέναντι σε έναν αρχαίο αδυσώπητο εχθρό: τις Σκιές. Με τη βοήθεια των άλλων αρχαίων των Βόρλον, τους νίκησαν και με τη νουθεσία του ξεκίνησε η χρυσή εποχή. "Εις το όνομα του Βέηλεν" είναι ότι πιο ιερό και ισχυρό μπορεί να εκστομίσει ένας Μινμπάρι. Αλλά η Ντελέν ήταν ο μοναδικός κάτοχος πλέον αυτού του μυστικού και η απόκρυψη της αλήθειας λειτουργούσε ως κινητήρια δύναμη στο μένος της κάστας των πολεμιστών. Οι εργάτες που ήταν οι περισσότεροι, πιάστηκαν ενδιάμεσοι σε μια διαμάχη που δεν τους αφορούσε και πλήρωναν το μεγαλύτερο αντίτιμο σε ζωές. Ο έλεγχος τους ήταν κρίσιμος για την κάστα των πολεμιστών και έπρεπε να δείξει την ισχύ της.


Είχε έρθει η ώρα των αποφάσεων. Η αλήθεια πρέπει να γίνει γνωστή, το Γκρίζο Συμβούλιο να επανασυσταθεί και αυτή τη φορά να δοθεί ο πρώτος λόγος στους αδικημένους: 5 αντιπρόσωποι από τους εργάτες, 2 από τους ιερείς, 2 από τους πολεμιστές.


Δευτέρα, 16 Μαΐου 2011

Ατάκα και επί τόπου!

Όταν βρίσκομαι σε καλή διάθεση και οι συνθήκες (συνήθως οι άνθρωποι γύρω μου) το επιτρέπουν, πετάω ατάκες που θέλω να πιστεύω ότι τις χαρακτηρίζει ένας "ευγενικός σαρκασμός". Μια ατάκα από μόνη της όμως χωρίς τις συνθήκες οδηγούν στην εκστόμιση της είναι ωσάν το ντρέσινγκ στην σαλάτα άνευ της σαλάτας, οπότε για μερικές από τις καλές μου περιγράφω και το υπόβαθρο:

Σκηνή-Ατάκα(ες) 1:

Αρχές τις δεκαετίας του 90: λυκειακή και μεταλυκειακή παρέα (οι επτά υπέροχοι): μεταλλάδες, χαβαλετζήδες μέχρι αηδίας. Ένας από την παρέα, βρίσκεται στα πρώτα βήματα της κλασσικής ονείρωξης του ροκά (δηλαδή στη σκηνή με την ηλεκτρική κιθάρα σε ερωτικές περιπτύξεις με αυτήν και το πλήθος απο κάτω να ηδονίζεται στο ρυθμούς του). Είμαστε καλεσμένοι στο οικογενειακό παραθαλάσσιο εξοχικό του και επειδή είναι η σεζόν των Χριστουγέννων οι περισσότεροι το έχουμε ξεκινήσει το κλασσικό μοτίβο χαρτιά-ποτό-φαγητό-ύπνος. Ο Αλέξης δεν συμμετάσχει ακόμα γιατί είναι απασχολημένος γράφοντας μία από τις πρώτες μουσικές συνθέσεις του, η οποία υπό το βάρος του ψυχαναγκασμού που δημιούργησαν οι πρωτοεμφανιζόμενοι τότε Dream Theater καταλήγει να έχει 7^2=49 αλλαγές tempo που ισοδυναμούσαν με 49 απανωτούς εκνευρισμούς (υψωμένοι στο τετράγωνο και αυτοί για όσους έχαναν ειδικά στα χαρτιά εκείνη την ώρα). Γενικώς επικρατούσε μία αμηχανία καθώς δεν θέλαμε να τον αποθαρρύνουμε στο πρώτα του "συνθετικά" βήματα.

Το βράδυ είχαμε χωριστεί σε δύο στρατόπεδα λόγω των δύο κοντινών υπνοδωματίων και στο κλίμα του χαβαλέ αρχίσαμε να σκαρώνουμε υποτιμητικά στιχάκια για τον καθένα εκ του αντιπάλου στρατοπέδου, όπου φυσικά έπεφτε τρελό γέλιο και με την παραμικρή μαλακία που εκστομίζαμε. Εκεί μου δόθηκε η ευκαιρία να βγάλω τη χολή μου για τις κιθαριστικές ικανότητες του κολλητού:

Αλέξη, δώστα όλα:
έρχεται ο Ταφόλα!

Αλέξη, την κιθάρα άστην:
έρχεται ο Μάλμστιν!

(και αφού ο αντίπαλος είναι πλέον στα γόνατα του έρχομαι για το τελειωτικό χτύπημα)

Αλέξη, κρύψου πίσω από το αμπαζούρ:
έρχεται ο Βίνι Μουρ!

(ΣΟΚ και ΔΕΟΣ - ένας από τους απέναντι μάλιστα δεν ήξερε ότι υπήρχε η λέξη αμπαζούρ και προσπαθούσε να μας πείσει ότι την κατασκεύασα!)

Anyway Αλέξη we love u! - Keep rocking!

Σκηνή-Ατάκα 2:

Παρότι δημοκρατικός και βαθύτατα προοδευτικός πάντα είχα (και έχω) μία αποστροφή για διάφορες μορφές κατεστημένου και ψευδοεξουσίας. Στον πρώτο μου επίσημο εργασιακό χώρο ένας από τους ιδιοκτήτες μιας εξαγορασθήσας από όμιλο και αναπτυσσόμενης σε αλυσίδα εταιρείας στο χώρο του retail, παραθέτει δείπνο γνωριμίας και συσφίξεως των σχέσεων στο σπίτι του. Περιττό νομίζω να αναφέρω ότι λόγω της εξαγοράς (πολλά τα λεφτά Άρη), το σπίτι ήταν στα Βόρεια Προάστεια με ότι συνεπάγεται αυτό. Η σύζυγος του ιδιοκτήτη, αρκετά νεότερη ξανθιά ασχολείται με τα εργασιακά μας (χωρίς να έχει κάποια θέση στην εταιρεία) έχοντας το ύφος "φάτε τη σκόνη μου γιατί εγώ έχω όσα δεν θα έχετε ποτέ". Οι περισσότεροι "συνάδελφοι" διατηρούν τη στάση "χασκογελώ με όποια μαλακία και αν ακούσω για να κάνω καλή εντύπωση". Σε κάποια στιγμή αποφασίζει να ασχοληθεί και με εμένα και μου λέει με ένα τόνο επίπληξης:

"Πέρασα προχθές από το μαγαζί 9:05 (ήμουν υπεύθυνος) και δεν ήσουν εκεί!"
-Απάντηση:
"Αν ήξερα ότι θα πέρναγες θα ήμουν εκεί."

Όπως καταλαβαίνετε οι δημόσιες σχέσεις δεν είναι το δυνατό μου σημείο. Έχω την αμυδρή εντύπωση πάντως ότι ο σύζυγος της χασκογέλασε...


Σκηνή - Ατάκα 3:

Έχουμε μόλις μπαρκάρει για διακοπές (με τα παιδιά - inside joke) με προορισμό κάποια από τα αμαρτωλά ελληνικά νησιά, με μεγάλες προσδοκίες για φαγοπότια και όργια ρωμαϊκών προδιαγραφών. Η διάθεση είναι στα ύψη καθώς δεν χρειάζεσαι και πολλά όταν είσαι στην Αθήνα τον Αύγουστο και έρχεται η ώρα να την κάνεις. Έχουμε πιάσει και κομβικές θέσεις στο σχετικά πολυτελές φέρυ της γραμμής και έχει ξεκινήσει ένα οφθαλμόλουτρο άνευ προηγουμένου. Από τα μεγάφωνα του πλοίου παίζει μουσική και δεν ξέρω ποιος έχωσε στην "playlist" το παρακάτω ηρωϊκό άσμα - επιτυχία της δεκαετίας του 90:



Εκείνη τη στιγμή τυγχάνει να περνάει από μπροστά μας ένα απίστευτο ξέκωλλο την ώρα που οι γκόμενες στο τραγούδι λένε το ρεφρέν:

"Me so horny"
Σχόλιο μου για το ξέκωλο:
"Me so .... πόρνη!"

(Ναι είμαι χυδαίος ώρες-ώρες)

Σκηνή - Ατάκα 4:

Βράδυ, γυρίζουμε από έξοδο με κολλητό (Μιχάλη it's you) και το αλκοόλ ρέει στις φλέβες. Περνάμε από το κέντρο της Αθήνας και βλέπουμε ένα συνηθισμένο σκηνικό στους Ελληνικούς δρόμους. Δύο οδηγοί έχουν βγει από τα αυτοκίνητα τους και διαπληκτίζονται (σικ) για τη μαλακία που θεωρούν ότι έκανε ο έτερος από αυτούς. Φυσικά οι ηδονοβλεπτικές μας αντιστάσεις είναι στο μίνιμουμ και σταματάμε για να χαζέψουμε το σκηνικό. Βγαίνοντας παρατηρώ ότι η σκηνή διαδραματίζεται στη γωνία του δρόμου και σηκώνοντας το κεφάλι βλέπω την ταμπέλα με το όνομα του δρόμου. 

Είναι η "ΔΕΡΙΓΝΥ". 
Τη δείχνω στον κολλητό και ξεστομίζω το εξής:

(ΓΕΛΙΑ, ΓΕΛΙΑΑΑΑΑ για καμιά ώρα)

Σκηνή - Ατάκα 5:

Ακόμη μία σκηνή που η μουσική μου έδωσε πάσα: "Με τα παιδιά" σε καθημερινή έξοδο σε τοπικό "hot" στέκι. Λόγω της περιοχής και του προορισμού η υπόθεση παρκάρισμα ήταν πάντα ένας νταλκάς. Σε κεντρικό δρόμο λίγο πριν το στέκι λόγω κλίσης του δρόμου, μεγάλου πλάτους και μήκους, έχουμε μεγάλο πεδίο του ουρανού ορατό και από το παρμπρίζ έχουμε μία πολύ ωραία θέα του γεμάτου φεγγαριού. Φυσικά ως μεταλλάδες στο κασετόφωνο (ναι καλά ακούσατε) του αυτοκινήτου παίζει μέταλ και συγκεκριμένα Ozzy Osbourne:



Ο οδηγός του αυτοκινήτου αναρωτιέται δυνατά:
"Που θα παρκάρουμε τώρα ρε;"
Ozzy: "Bark at the moon...."
και εγώ εμπνεόμενος από το φεγγάρι απέναντι:
"Park at the moon!"

(ΓΕΛΙΑΑΑΑΑ)

Τρίτη, 1 Μαρτίου 2011

Το ... Πειρατικό

Όλα ξεκίνησαν με το Napster. Κάποιος πολύ έξυπνος έγραψε ένα πρόγραμμα με το οποίο μοιραζόσουν τα τραγούδια που είχες στο σκληρό σου δίσκο με άλλους που ήταν γραμμένοι στο ίδιο πρόγραμμα. Η συμπίεση σε MP3 έκανε τα τραγούδια πολύ μικρά σε μέγεθος χωρίς να μπορείς εύκολα να αντιληφθείς την απώλεια ποιότητας (ειδικά με τον συνδυασμό κάρτα ήχου και ηχειάκια στο pc) και παρόλο που το ISDN μπορούσε να δώσει στη καλύτερη των περιπτώσεων 128kb ταχύτητα με λίγη υπομονή "αποκτούσες" το κομμάτι που σου άρεσε. Ήταν η αρχή του peer to peer (p2p), ενός μοντέλου διαμοίρασης ψηφιακού υλικού που έβαλε φωτιά στα μπατζάκια της μουσικής και κινηματογραφικής "βιομηχανίας". Γιατί μετά από την ψηφιακή συμπίεση στη μουσική ήρθε και η ψηφιακή συμπίεση στο βίντεο και ξαφνικά άρχιζες να έχεις δεκάδες ταινίες στη διάθεση σου (για μια μικρή εισαγωγή στα μεγέθη των ψηφιακών αρχείων εδώ http://blog.mistirios.net/2008/01/blog-post_22.html). Με τις μηνύσεις κατά χρηστών (στην Αμερική) και με τη τακτική του εκφοβισμού κατάφεραν και σταμάτησαν το συγκεκριμένο αλλά η αρχή είχε γίνει. Πετάχτηκαν δεκάδες άλλα προγράμματα παρόμοιου στυλ, με παραλλαγές στη δομή διακίνησης ή στη φιλοσοφία χρήσης. 


Με την μαζική καθιέρωση του DSL το φαινόμενο διαμοίρασης αρχείων πήρε εκρηκτικές διαστάσεις και οι "πνευματοπατέρες" άρχισαν να βλέπουν εφιάλτες: όχι γιατί θα γινόντουσαν φτωχοί αλλά γιατί δεν θα γινόντουσαν πλουσιότεροι. Μόνο όσοι ήταν έξυπνοι (Steve Jobs - Apple) αντιλήφθηκαν την  ευκαιρία, δημιουργώντας ταυτόχρονα νέο ρεύμα στο ψηφιακό πανηγύρι. Έβγαλαν μία συσκευή με κορυφαία ποιότητα αναπαραγωγής μουσικής mp3 (ipod) και τη συνέδεσαν με το ψηφιακό τους κατάστημα αγοράς μουσικής (iTunes) όπους μπορούσες να αγοράσεις το κομμάτι που ήθελες με 1$. Υπήρχαν περιορισμοί αλλά το αποτέλεσμα (οικονομικό) έδωσε στην Αpple την απαραίτητη ορμή ώστε να είναι σήμερα η μεγαλύτερη εταιρεία τεχνολογίας στον κόσμο με χρηματιστηριακή αξία μεγαλύτερη από την Μicrosoft και την Google. Παράλληλα μπαίνοντας και σε άλλα γήπεδα (κινητή τηλεφωνία - iphone) κατόρθωσε με τα προϊόντα της να καθιερώσει το brand της ώς σύμβολο στάτους.
 


Το μοντέλο p2p χρειαζόταν λίφτινγκ και αυτό ήρθε με τη μορφή του bit-torrent. Πιο ευέλικτο, πιο αποκεντρωμένο, πιο ανώνυμο, καθιερώθηκε ταχύτατα και μέχρι σήμερα είναι η νούμερο ένα προτίμηση "ελεύθερου κατεβάσματος". Δυστυχώς όμως η ταχύτητα του εξαρτάται από το πόσοι μοιράζονται τα αρχεία, με αποτέλεσμα μόλις περάσει η "ζήτηση" αυτών να κατεβαίνουν πολύ αργά (απλουστευμένη προσέγγιση για χάρη της περιγραφής). Έτσι γεννήθηκε η ανάγκη για εγγυημένη ταχύτητα, για συνεχή διαθεσιμότητα των αρχείων και άλλες παρεμφερείς υπηρεσίες που μπορούσαν όμως να προσφερθούν μόνο εμπορικά με τη καταβολή αντιτίμου. Έτσι γεννήθηκε και μεγάλωσε πάρα πολύ το γνωστό Rapidshare. Ανεβάζεις τα αρχεία σου εκεί και μετά μοιράζεις σε όποιον επιθυμείς τα link για αυτά. Μπορείς να κατεβάσεις ως "ανώνυμος" χρήστης με μικρές ταχύτητες και με κάποιες καθυστερήσεις ενώ αν έχεις πληρώσει αίρονται αυτοί οι περιορισμοί. Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό αυτού του μοντέλου υπηρεσιών είναι ότι δεν μπορείς να ψάξεις εντός της υπηρεσίας αυτής για τα αρχεία αλλά να τα βρεις σε σημεία όπου κοινοποιούνται από τους κατόχους τους (forums, blogs κλπ.).
 
Φυσικά όπου υπάρχει πρόσφορο έδαφος για κέρδος αρχίζει ο συνωστισμός και έτσι ξεφύτρωσαν πολλοί στο ίδιο μοντέλο και ο ανταγωνισμός άρχισε να γίνεται πολύ έντονος με αποτέλεσμα προκειμένου αυτές οι υπηρεσίες να ξεχωρίσουν από τον ανταγωνισμό, να αρχίσουν να επιβραβεύουν το ανέβασμα των αρχείων με διάφορους τρόπους. Στην αρχή μέσω "πόντων" τους οποίους μπορούσες να εξαργυρώσεις (π.χ. να επεκτείνεις τη συνδρομή σου) και αργότερα ήρθε και η καθαρή χρηματική αμοιβή. Yπάρχουν χρήστες ή ομάδες συνεργαζόμενων χρηστών που ζουν από αυτό το μοντέλο (είναι λίγοι αλλά υπάρχουν). Το καλοκαίρι που πέρασε το Rapidshare κάνοντας αλλαγές στο μοντέλο λειτουργίας του, τα έκανε σαλάτα με αποτέλεσμα να χάσει χιλιάδες πελάτες. Πολλοί εικάζουν ότι η κίνηση ήταν εσκεμμένη ως ένας έμμεσος τρόπος να μειώσει τον όγκο του παράνομα διακινούμενου υλικού και να χαλαρώσει από τον κλοιό των μυνήσεων. Στο ενδιάμεσο από τη φυγή πελατών από το Rapidshare, παλιοί και νέοι παίχτες αυτού του χώρου των υπηρεσιών ωφελήθηκαν άλλοι πολύ και άλλοι λιγότερο. Το Hotfile προσφέροντας ένα λιτό interface αλλά ταχύτητα και πληρωμές ανά download γρήγορα αναρριχήθηκε ψηλά.
 
Όμως η ιστορία επαναλαμβάνεται και περίπου στο τέλος του Φεβρουαρίου αντιμετωπίζοντας και αυτό μηνύσεις για τους γνωστούς λόγους άρχισε να σβήνει χωρίς προειδοποίηση (!) λογαριασμούς χρηστών που είχαν στο παρελθόν αρχεία που παραβίαζαν τη νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Σύμφωνα με τους όρους χρήσης έχει το δικαίωμα να προβεί σε τέτοια κίνηση αλλά με τι κόστος; Οι περισσότεροι κλειδώθηκαν απ΄έξω από το αρχεία τους χωρίς να μπορούν με κάποιο τρόπο να τα επανακτήσουν ακόμα και αν ήταν οι νόμιμοι κάτοχοι κάποιων από αυτά. Η συγκεκριμένη κίνηση εξόργισε πολύ κόσμο και προκάλεσε νέο κύμα φυγής προς άλλους αντίστοιχους πάροχους.
 
Τελικά ποια είναι η καλύτερη τακτική για κάποιον που ανεβάζει αρχεία και τα μοιράζει ώστε να μην παθαίνει τέτοια ταράκουλα; Η απάντηση είναι μάλλον να έχει ταυτόχρονα δύο λογαριασμούς σε δύο διαφορετικούς παρόχους, να ανεβάζει στον ένα και να τα μεταφέρει από εκεί στον άλλο (μεταξύ τους γίνεται πολύ γρήγορα η μεταφορά), αρκεί να συνεργάζονται (πχ το Hotfile με το Rapidshare είχαν κόψει εδώ και αρκετό καιρό την κυκλοφορία μεταξύ τους). Μέσο μηνιαίο κόστος για δύο ταυτόχρονους λογαριασμούς σε ετήσια συνδρομή/βάση είναι περίπου 10$. Η πληρωμή για συνδρομή σε τέτοιες υπηρεσίες γίνεται πάντα μέσω πιστωτικής κάρτας και συνήθως μέσω μεσολαβητή τύπου PayPal (όπου εκεί γίνονται και οι πληρωμές κάποιου που ανεβάζει και κερδίζει χρήματα). Το κόστος σε σχέση με τα ωφέλη από τη χρήση μιας τέτοιας υπηρεσίας είναι πολύ μικρό αν δεν ενοχλεί το γεγονός ότι όπως και αλλού τα ψηφιακά μας ίχνη είναι πολύ αμφίβολο αν σβήνονται. Αλλά καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται :Ρ

Τέλος σε ότι αφορά τα θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας και δικαιωμάτων να ξεκαθαρίσω ότι σέβομαι απολύτως τη θεσμοθέτηση τους και την οικονομική ωφέλεια από αυτά. Αλλά παν μέτρον άριστον. Για παράδειγμα είναι απαράδεκτο εν έτος 2011 και εν μέσω κρίσης, το εισητήριο στον κινηματογράφο να είναι €9! Ένα ζευγάρι δηλαδή για να να δει μία ταινία μόνο μαζί με αναψυκτικά και ποπ-κορν χρειάζεται €30 και συνήθως αυτή είναι η μισή έξοδος... Γενικότερα δεν μπορείς να έχεις την απαίτηση κάποιος που πεινάει και δεν έχει να φάει να έρθει να πληρώσει για φαγητό. Σταδιακά, ειδικά όταν αφορά θέματα επιβίωσης και δεν υπάρχει άλλος δρόμος θα οδηγηθεί σε πράξεις παρανομίας. Έτσι και η μουσική και κινηματογραφική βιομηχανία δεν μπορεί να κυνηγάει την πειρατεία, ενώ εν μέρει είναι συνεπεύθυνη για την ανισότητα του πλούτου η οποία εμποδίζει τους οικονομικά ασθενέστερους να έχουν αγοραστική δύναμη σε προϊόντα πνευματικής εργασίας. Είναι παράλογο να θέλεις να έχεις κάποιον πελάτη στο μαγαζί σου όταν εσύ ο ίδιος με τις πράξεις σου του βγάζεις τα λεφτά από τις τσέπες (εκτός συναλλαγής)...





Κυριακή, 20 Φεβρουαρίου 2011

Απώλεια και Επαναφορά

Η πρώτη μου ανάμνηση της αγάπης μου για την επιστήμη (αναφέρομαι στις θετικές πάντα) είναι η θέαση του συμβολισμού της ύψωσης σε δύναμη ενός αριθμού (μάλλον στο βιβλίο μαθηματικών της Πρώτης ή Δευτέρας Γυμνασίου της δεκαετίας του 80). Πρέπει να ήταν το ισοδύναμο της αποκάλυψης σε εμένα μίας αρχαίας σοφίας κωδικοποιημένης με ιερογλυφικά. Κατά μία άποψη η μαθηματική γλώσσα αν και δεν είναι κρυφή, όταν γίνεται φορμαλιστική αποκτά μία αύρα μυστικισμού, σαν να σε οδηγεί σε μονοπάτια απόκρυφης γνώσης. Στις αρχές του Λυκείου με τη συνδρομή της παραπαιδείας άρχισα να καταλαβαίνω τα βασικά στη Φυσική και άρχισα να γίνομαι καλός και να μου φαίνονται όλο και πιο εύκολα. Αλλά η πραγματική μου κλίση ήταν (και είναι) αλλού και για αυτή θα αφιερώσω ξεχωριστή ανάρτηση...


Δυστυχώς είχα (και έχω) μία απέχθεια για τη Χημεία. Έτσι όταν ήρθε η ώρα των Πανελλήνιων Εξετάσεων πάτωσα σε αυτή (δεν είχα διαβάσει) αλλά το χειρότερο ήταν ότι πάτωσα και στη Φυσική ενώ ήταν το στάνταρ μου. Κράτησα τα Μαθηματικά (σχεδόν 18) και την έκθεση (13 - άδικο κατά τη γνώμη μου). Του χρόνου πήγα διαβασμένος και στη Χημεία αλλά ξανά πάτος στη Φυσική!!! Τελικά πέρασα στο Φυσικό Πατρών με δέκα στη Φυσική :(. Το Φυσικό της Πάτρας ήταν μία νορμάλ σχολή την οποία με τακτική ενασχόληση μπορούσες να τελειώσεις στα πέντε χρόνια. Διεσθανόμενος όμως την οικονομική πίεση των δικών μου αποφάσισα να δώσω εξετάσεις (Πανελλήνιες) ξανά μπας και περάσω στην Αθήνα. Αυτή μου η απόφαση ίσως ήταν ο κορυφαία μαλακία της ζωής μου...

Διαβάζοντας περίπου για τρεις εβδομάδες πριν τις εξετάσεις κατεβαίνω σε αυτές για να δώσω μόνο Φυσική σχεδόν με τις παντόφλες και φραπέ στο χέρι. Μπαίνοντας στην αίθουσα αντικρύζω τον εαυτό μου στους εξεταζόμενους τις προηγούμενες χρονιές: καταρρακωμένος από τις άπειρες ώρες διαβάσματος, έχοντας στο μυαλό μόνο μπούσουλες για τις λύσεις των ασκήσεων - μη καταλαβαίνοντας την ουσία των νόμων (άρα και την ομορφιά τους) και λυγισμένος ήδη από το βάρος της ενδεχόμενης αποτυχίας του να μην μπεις στο πανεπιστήμιο. Έχοντας δει λίγο τη Φυσική από διαφορετική στάθμη και με καλύτερη ψυχολογία (δεν υπήρχε το ρίσκο κάποιας απώλειας) έγραψα σχεδόν 19 και πέρασα στο Φυσικό της Αθήνας - μία ήττα που ήταν διπλή και εξηγώ: Από τη μία μπήκα στον Λαβύρινθο του Μινώταυρου και χωρίς τον μήτο της Αριάδνης και από την άλλη αν είχα δηλώσει στο μηχανογραφικό μου την Πληροφορική Αθήνας θα είχα περάσει στην πρώτη προτίμηση και φυσική μου κλίση. Το ενδεχόμενο δεν μου πέρασε καν από το μυαλό και έτυχε να πέσουν και οι βάσεις τότε...

Το Φυσικό της Αθήνας του 1992 ήταν ένα σκηνικό τρόμου. Μεγάλο του κομμάτι στεγαζόταν στο παλιό "Χημείο" στη Σόλωνος (ιστορικό κτίριο), η γραμματεία του ήταν σε ένα όροφο πολυκατοικίας στην Ιπποκράτους (!) και όταν γινόντουσαν οι δηλώσεις των μαθημάτων έβλεπες την ουρά να βγαίνει εκτός κτιρίου ως τη Σόλωνος (!) - μάλιστα έπεφτε και ξύλο μερικές φορές από τον εκνευρισμό και στο καινούργιο κτίριο-γιαπί στου Ζωγράφου όπου ήταν έτοιμος μόνο ο τρίτος όροφος όπου στεγαζόταν ο τομέας Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής. Επίσης γινόντουσαν παραδόσεις μαθημάτων στα ΑΑΠ και ΒΑΠ, τα οποία ήταν χώροι κολυμβητηρίου που είχαν μετατραπεί σε "αμφιθέατρα" και όταν περπάταγες ένιωθες το κενό κάτω από το πάτωμα, το χειμώνα δε από την ελλειπή θέρμανση μπορούσε να παγώσει το μελάνι του στυλό (υπερβάλλω αλλά όσοι τα έχουν ζήσει δεν θα γελάσουν καθόλου). Κάνοντας μία παρένθεση θυμάμαι με αφορμή τον θάνατο μιας φοιτήτριας του τμήματος είχε έρθει για ρεπορτάζ συνεργείο του Mega και ποια μου είχε κολλήσει το μικρόφωνο στη μούρη για δηλώσεις; - η Μάρα Ζαχαρέα (αργότερα σύζυγος ταπεινού υπουργού)... Αλλά η μεγαλύτερη ξεφτίλα ήταν η απουσία βιβλιοθήκης για το Τμήμα, απουσία που συνεχίστηκε για πολλά χρόνια. Σε όλα αυτά προσθέστε και τις συνεχείς καταλήψεις (για ψύλλου πήδημα οι περισσότερες) καθώς το Τμήμα είναι προπύργιο αριστερών... Αλλά αν δεν πιστεύετε εμένα ακούστε τον ακαδημαϊκό και επιφανή φυσικό Δημήτρη Νανόπουλο:


Η απογοήτευση μου οδήγησε και σε άλλα σφάλματα: όταν εμπλέκεσαι σε μακροχρόνιο πόλεμο, η μόνη περίπτωση για να μπορείς να ανταπεξέλθεις είναι να έχεις επαρκείς πόρους για να τον διεξάγεις και σίγουρα εγώ δεν τους είχα. Παράλληλα εργαζόμουν, έτρωγα χρόνο και σε άλλα ενδιαφέροντα και ίσως το χειρότερο από όλα προσπαθούσα να διαβάσω επί της ουσίας. Όσοι απέχετε από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα ίσως εκπλήσσεστε αλλά δεν υπάρχει καμία σύνδεση με τη μάθηση και την επιτυχία στις εξετάσεις των μαθημάτων. Επιτυχία στον τομέα αυτό σημαίνει προσανατολισμός στη λογική των θεμάτων που πέφτουν τα οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τον καθηγητή(ες) του μαθήματος και τις παραδόσεις του (ενώ δεν θα έπρεπε να είναι). Μπορείς κάλλιστα να διαβάσεις όλη τη διαθέσιμη βιβλιογραφία για ένα μάθημα και να πάρεις μηδέν στις εξετάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν κάποια που τελείωσε το τμήμα με βαθμό που άλλοι ονειρεύονταν και αν τις έλεγες κάτι για τον Feynman μπορούσε να σε ρωτήσει σε ποιο κέντρο τραγουδούσε...

Τελικά το μόνο πράγμα με το οποίο ασχολήθηκα συστηματικά και με αγάπη στη σχολή ήταν η διπλωματική μου εργασία και αυτό γιατί ήταν πρόκληση στο πεδίο του προγραμματισμού. Είχε σχέση με την περιοδική ανάλυση της ηλιακής ακτινοβολίας και έπρεπε να εργαστείς με χιλιάδες δεδομένα από διαστημόπλοια (τα Pioneer). Ημουν από τους πρώτους που χρησιμοποίησαν το Matlab σε προπτυχιακό επίπεδο (το 1997) και μάλιστα έφτιαξα και γραφικό περιβάλλον εργασίας με έξτρα εργαλείο καθώς τότε δεν ήταν τα πάντα τόσο ... παραθυρικά. Αλλά όταν ξέμεινα από χρόνο και πόρους ξεκίνησε η επίσημη επαγγελματική μου πορεία για να ταϊσουμε την Ελλάδα του Σημίτη και του Καραμανλή (με στάση και για στρατιωτική θητεία).

Τα αρχεία της εργασίας ήταν γραμμένα σε CD αλλά επειδή η μαλακία σαν τον ταχυδρόμο βαράει πάντα δύο φορές κατάφερα και το έχασα. Κάπου εκεί έχασα και τα υπόλοιπα μαλλιά μου. Δυστυχώς έχω χάσει επαφή και με τον έτερο συμφοιτητή που είχαμε μοιραστεί την εργασία και τα ίχνη του οποίου δεν μπορώ ούτε διαδικτυακά να βρώ. Επίσης ούτε ο επιβλέπων καθηγητής έχει τα αρχεία. Πρόσφατα και αφού πλέον τα σημερινά πολυμηχανήματα κάνουν τα πράγματα πολύ πιο εύκολα αποφάσισα να την σκανάρω και να δημιουργήσω ένα ψηφιακό αντίγραφο, έστω και αν δεν ανταποκρίνεται στο στο στάνταρ της ποιότητας που θέλω να παράγω. Ελπίζω ο Μιχάλης Σκλαβουνάκος αν ποτέ αποφασίσει να ψάξει το όνομα του στο google (η μορφή του σύγχρονου ναρκισσισμού) να πέσει πάνω σε αυτή την ανάρτηση και να επικοινωνήσει μαζί μου.